آثار وکالت بلاعزل بر روابط موکل و وکیل

به عبارت دیگر، وکالت عقدی است که یکی از طرفین شخصی را نماینده خود می کند که اعمال حقوقی وی را انجام دهد. موکل باید اهلیت انجام موضوع مورد وکالت را داشته باشد. در مورد فوت موکل در این گونه وکالت ها نیز ماده 1528 المجله العدلیه مقرر میدارد که با فوت موکل، علاوه بر وکیل بلاواسطه، وکیل با واسطه نیز از وکالت عزل میگردد. ماده 667 قانون مدنی در این باره مقرر می دارد که وکیل باید در تصرفات و اقدامات خود مصلحت موکل را مراعات نماید و از آنچه که موکل بالصراحه به او اختیار داده یا بر حسب قرائن و عرف و عادت داخل اختیار او است تجاوز نکند. تکلیف رد یا قبول تقاضا را معین میکنند. برای نمونه میتوان به آپارتمانی اشاره نمود که مالک آن با دریافت ثمن و با وکالت فسخ ناپذیر آن را واگذار میکند ولی مالکیت این آپارتمان در دفتر املاک هم چنان به نام فروشنده باقی میماند. در اکثر کشورها این حق برای کانون های وکلاء به رسمیت شناخته شده است و در کشور ایران هم کانون وکلای دادگستری تا حدودی دارای استقلال از دولت و حاکمیت می باشد. به این معنی که اگر مالکی برای فروش ملک خود به مدت سه ماه به دیگری وکالت دهد، تعیین مدت حق عزل را ساقط نمی کند ولی باعث می شود که پس از سه ماه نمایندگی وکیل، بدون اینکه نیازی به عمل حقوقی دیگری از جانب موکل (عزل) باشد، خود به خود از بین برود.

بنابراین وکیلی که از جانب موکل حق انتخاب وکیل دوم را دارد ولی اختیار اسقاط حق عزل را ندارد در این انتخاب خود نمیتواند حق عزل موکل را از وی سلب و اسقاط نماید چرا که از جانب ایشان چنین اختیاری به او داده نشده است. در ما نحنفیه هم موکل اختیار اسقاط حق عزل خود را به وکیل اول نداده است. خویش، به خانم «ن» وکالت بلاعزل دادهاند و ضمناً آقای «م» به وکیل مزبور حق داده که بتواند اختیار انجام موضوع وکالت نامه موصوف را به شخص دیگری توکیل نماید. بعد از طلاق خانم و آقا اگر فرزندی داشته باشند باید حتما درباره نگهداری فرزند به توافق برسند. موکل حق عزل وکیل مرقوم و حق ضم امین و وکیل به وی را از خود سلب و ساقط نمود. وکالت ساده: عزل وکیل از انجام امور سپرده شده به او در زمان دلخواه توسط موکل. انجام داده پول دریافت کند.

و نباید از اختیاراتی که به او داده شده تجاوز کند. اما این فرمول تقریباً از بین رفته و در مورد اسناد وکالت بلاعزل کاربردی ندارد. اجرای مهریه در این موارد بسیار مرسوم است! متفقاً دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به صورت توافقی تقدیم نموده اند که در شعبه 268 دادگاه خانواده ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد در جلسه دادرسی مورخ 27/3/91 که با حضور وکیل زوج و نیز زوجه تشکیل گردیده متفقاً اظهار داشتند به لحاظ عدم توافق ادامه زندگی مشترک مقدور نبوده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش را داریم. زوجه اظهار داشت از کل مهریه مافی القباله که یک صد و چهارده سکه تمام بهار آزادی بوده فقط چهار عدد سکه از مهریه خود را در قبال طلاق بذل می نمایم و مابقی مهریه به تعداد یک صد و ده سکه تمام بهار آزادی بر ذمه زوج باقی و عندالمطالبه می باشد و وکیل مع الواسطه زوج هم قبول بذل نموده است و همچنین زوجه اضافه نموده که نسبت به سایر حقوق خود اعم از نفقه معوقه و جهیزیه و غیره هیچ ادعائی ندارد و باردار نبوده و فاقد فرزند مشترک می باشند. ٤. در صورتی كه خلاف عذری كه برای حضور به دادگاه یا سایر مراجع یا دادسرا یا دادگاه انتظامی وكلا اعلام كرده ثابت شود.

در حقیقت، نیاز واقعی در روابط اقتصادی و معاملاتی موجب شد که به جای استفاده از عقد بیع و یا سایر عقود تملیکی به این گونه وکالت ها روی آورده شود و در مواردی که امکان تنظیم عقد بیع یا عقود مشابه در معاملات و مبادلات اقتصادی به دلایلی میسر و ممکن نبود به ناچار به این عمل حقوقی متوسل شوند و برای این منظور طرفین عقد برای بیع عادی خود بدون رعایت تشریفات بیع قطعی و رسمیاز قالب وکالت بلاعزل به عنوان سند استفاده میکنند. به نظر می رسد که نیاز به تصریح طرفین بر اینکه شرط را ضمن عقد خارج لازم قرار داده و بر وقوع وکالت لاعزل یا وکالت بدون استعفا توافق کرده نیست بلکه صرف اقرار آنان بر وقوع وکالت بلاعزل یا وکالت بدون استعفا کافی است . ماده 777 قانون مدنی این تردید را پیش میآورد که گویی اگر طرفین با توافق خود شرط نمایند که عقد وکالت با فوت هر کدام از آنان منحل نشود چنین شرطی صحیح و نافذ است. وکیل این اجازه را ندارد که مبلغ را خود از شخص دریافت کند مگر با اجازه خود شخص.