آثار وکالت بلاعزل بر روابط موکل و وکیل

بر این اساس، چگونه مقامات محترم قضائی و دستگاه حاکمیت، انتظار دارند که مدیران نهاد وکالت به صورت فراقانونی عمل نموده و با اجرای آئین نامه، قانون را نقض نمایند؟ بر این اساس هرچند حکم مقرّر در اصل 170 قانون اساسی قابلیت تنقیح مناط و وحدت ملاک در مورد آئین نامه های مصوّب ریاست محترم قوه قضائیه را ندارد لیکن باید توجه داشت روح حاکم بر این اصل قانون اساسی، مبیّن ضرورت انطباق آئین نامه با قانون در همه موارد است و اهمیت این موضوع تا بدانجاست که قانون اساسی با وجود «ضرورت استقلال رأی قضات»، آن ها را از عمل به آئین نامه خلاف قانون منع نموده است. آییننامه پیشنهادی نهتنها خلأهای موجود در لایحه قانونی استقلال کانون وکلا مصوب 1333 را مرتفع ننموده بلکه در موارد متعددی ناقض آن است که مهم ترین آن در مواد 2، 14، 16، 48، 52، 89، 91، 159، 161 و 163 آئین نامه متجلی گردیده است.

سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمه، کتابی به زبان فارسی نوشته محمد رضا جباری یکی از محققان حوزوی است. از آنجا که قراردادها، مناقشات و دعاوی به محل و حوزه قضایی خاصی اختصاص ندارد و در اقصا نقاط ایران امکان وقوع دارد از این حیث وکلای دادگستری نیز محدودیت در وکالت، مشاوره و دفاع ندارند؛ هر چند استقرار حرفه وکالت آنها باید در حوزه قضایی تعیین شده برای آنها باشد. داوری نیز امری است که برای حل اختلافات و تفسیر درست از قراردادها در دعاوی نیاز می گردد. بیان قانونگذار در ماده ۶۷۸ قانون مدنی، انقضای وکالت است درحالیکه با دقت در ماده مذکور که اشعار میدارد «وکالت به طرق ذیل مرتفع میشود: به عزل وکیل؛ به استعفای وکیل؛ به موت یا جنون وکیل یا موکل، منظور از انقضای وکالت، انحلال عقد وکالت در اثنا است و به اعتبار آنکه وکالت در اثر انحلال خاتمه پیدا میکند، آن را انقضا مینامند.

در مورد اینکه آیا نمایندگی ارادی وکالت با غایب مفقود الاثر شدن هر یک از وکیل و موکل , جنون , سفه , ورشکستگی , اعسار هر یک از آنان و همچنین انحلال شخص حقوقی زایل میگردد یا نه ماده 678ق . شرط عدم عزل وکیل مانع از آن نیست که با فوت یا جنون، وکیل یا موکل، عقد وکالت همچنان باقی باشد، بلکه حتی قرار دادن شرط عدم عزل، فوت یا جنون موجب انحلال عقد وکالت است. ایشان با بیان اینکه آییننامهای توسط رئیس وقت قوه قضائیه امضا شده که ممکن است ایراداتی داشته باشد که قابل رفع است، فرمودند: «فرض کنیم گفته شود، چون آییننامه ایراد دارد ما آن را قبول نداریم. رئیسی با بیان اینکه شاهد برنامههای خوبی در رسانه ملی درخصوص وکیل و نهاد وکالت نیستیم، اظهار کرد: در رسانهها شاهد برنامهها و سریالهایی هستیم که افکار نادرستی نسبت به نهاد وکالت به جامعه القا میکنند.

رئیسی اضافه کرد: تعداد کل وکلای پایه یک، دو هزار و ۹۳۷ نفر است که از این تعداد یک هزار و ۸۲۵ نفر وکلای مرد و یک هزار و ۱۱۲ نفر وکلای زن هستند؛ همچنین ۲۳۵ نفر کارآموز در این کانون فعالیت دارند که ۸۴ نفر زن و مابقی از مرد هستند. در این مقرره، کانون وکلا صرفاً یک مقام «پیشنهاد دهنده» نیست بلکه مقام «تنظیم کننده» است و این عبارت واجد آثار حقوقی است. به عنوان مثال ممکن است قرارداد در تهران تنظیم گردد ولی محل پرداخت وجه اصفهان باشد و محل تحویل مشهد باشد. مثال: اگر در ضمن عقد نکاح که عقدی لازم است موکل تعهد کند و ملزم شود شخصی را وکیل خود قرار بدهد، در واقع فقط نوعی الزام برای وکالت به غیر برای خود ایجاد کرده ولی تعهدی بر عدم عزل وکیل بر او بار نمی شود و او همچنان می تواند از حق عزل خود استفاده نماید. وکیل موضوع قانون مدنی یا وکیل حقوقی حتما بایستی به نحوه رسمی و با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی احترام به اخذ وکالت از موکل خود آن هم در موضوعات مشخصی نماید و در صورتی که بدوی در وکالت نامه تنظیمی در دفتر اسنادرسمی حق اخذ وکیل داده شده باشد، می تواند با مراجعه به وکیل دادگستری برای اقامه دعوا یا دفاع از موکل خود، اقدام به انعقاد قرارداد وکالت جهت رجوع به دادگاه و سایر مراجع قضایی و غیر قضایی نماید.